Eline, diline, beline hakim ol,
Ne ararsan, kendinde ara,
İlimin aydınlatmadığı yol karanlıktır.
Hacı Bektaş-ı Veli, 13. Yüzyıl
Asırlar önce, Erciyes ve Hasan Yanardağlarının patlamalarının sonucunda, Nevşehir’i çevreleyen vadiler, lav, kül ve çamurdan meydana gelen tüf ile kaplandı. Rüzgar ve yağmur bu yumuşak kayaları aşındırarak kırmızıdan altın rengine, yeşil ve griye uzanan renk yelpazesinde kaya konileri, şapkalı kuleler ve aşınmış vadiciklerden oluşan muhteşem sürrealist manzaralar yarattı, Yörenin yerli halkı, bu şapkalı kulelere “-peribacaları” ismini vermiştir. Kapadokya bölgesindeki “Göreme Milli Parkı”, doğal çevre ile insanoğlunun eserlerinin böylesine mütevazı bir şekilde içice geçtiği ender yerlerden biridir. Bizans döneminde kiliseler, şapeller ve manastırlar kayaların içine oyulmuştu, Bugün bile içinde yerleşim süren kayalara oyulmuş mağaralar ve volkanik tüften yapılmış köy evleri manzara ile uyum içinde kaynaşmıştır.
Göreme Milli Parkı’nın kuzeyindeki Hacıbektaş’ta, bugün müze olarak kullanılan Hacı Bektaş-ı Veli Külliyesi vardır. Bektaşi Tarikatı ‘nın ünlü Sufi derviş önderi burada gömülüdür. 14. yüzyılda yapılan külliye içinde bir türbe, bir cami, bir misafirhane, bir mutfak ve bir dilek ağacı bulunur, Hacı Bektaş Veli kadınlara değer veren, toplum içindeki statülerini onurlandıran, eğitimlerini destekleyen ünlü bir Türk filozofudur. Düşünce sistemi; mantık, bilgi, aşk, saygı ve eşitliğe dayanır. Hacıbektaş’ın güneydoğusunda Romalılar zamanında Caesarea olarak bilinen Kayseri yer alır. Şehir, sönmüş bir yanardağ olan Erciyes Dağı’nın eteklerine yayılmıştır. 13, yüzyıl Huand Hatun Camisi ve Medresesi ile Mahperi Hatun Türbesi, Anadolu’daki ilk Selçuklu Külliyesi olan Huand Hatun Külliyesi’ni meydana getirir. Külliyenin güneyinde, klasik sadeliğe sahip Selçuklu türbesi olan harika bezemelerle kaplı Döner Kümbet vardır. Önemli bir Selçuklu şehri olan Kayseri, bugüne kadar kalan tarihi binaların da yer aldığı bir çok medresesi ile önemli bir eğitim merkeziydi, ilk Selçuklu Anatomi okulu olan Çifte Medresesi (Gıyasiye ve Şifahiye) şimdi, Gevher Nesibe Tıbbi Tarih Müzesidir. Kayseri’nin kuzeyindeki eskiden Karum olarak bilinen Kültepe, Hititlerin en eski ticari kentlerinden biriydi. M.Ö. 2000 yılında Kültepe, Dünya’da ilk serbest ticareti başlatan kent olmuştur.
