Bu proje kapsamında ilk olarak Tokalı Kilise’de çalışmalar başlamış ve 1981 yılma kadar sürmüştür. Kültür Bakanlığı ve ICGROM uzmanları Tokalı Kilise’de çalışırken Saklı Kilise’de de küçük çaplı bir müdahale yapmışlardır. 1981 yılında Tokalı Kilise bittikten sonra Karanlık Kilisede çalışmalar başlamış ve 1990 yılma kadar Karanlık Kilisede duvar resimlerinin restorasyon ve konservasyon çalışmaları yapılmıştır. Göreme’de bulunan Kiliselerdeki çalışmalar, yıllarca duvar resimleri ağırlıklı olarak sürdürülmüş, kiliselerin içine oyulduğu peribacalarmda yapısal sağlamlaştırma çalışmalarına yönelik uygulamalar birkaç küçük müdahale dışında yapılmamıştır. Bakanlığımızca yapılan restorasyon çalışmalarının merkezini Göreme’deki kiliseler teşkil etmektedir. Göreme Açık Hava Müzesi ve bölgede yapılan restorasyon çalışmalarını iki kategoride incelemek mümkündür.
1 -) Yapısal Sağlamlaştırma
2-) Duvar Resimleri Restorasyon ve Konservasyonu
Kapadokya bölgesinde yer alan kiliselerin içine oyulmuş oldukları tüf kayaların tabiatın erozyonuna maruz kalarak aşınıp yok olmalarını önlemek amacı ile, öncelik arz eden Azize Barbara, Elmalı ve El Nazar Kiliselerinin korunması amacıyla, UNESCO ve IGCROM uzmanlarının
1976 yılında başlattıkları laboratuar ve yerinde araştırma testleri neticesinde, tüf kayaların erozyona karşı direncini arttırmaya yönelik testlerin laboratuarda başarılı olmalarına karşın, yerinde yapılan uygulamalarda başarılı olamadıkları ve her hangi bir madde ile tüf kayaların erozyona karşı dirençli hale getirilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu görüşler, 5-10 Eylül 1993 tarihinde Ürgüp’te gerçekleştirilen Uluslararası seminerde de dile getirilmiştir. ‘
Bütün bu olumsuzluklara karşın, 1985 yılında Dünya Kültür Mirası listesine alman Göreme’deki tüf kayaya oyulmuş Kilise, Şapel, Manastır, Yemekhane gibi Kültür Varlıklarının, içinde bulunduğu peribacalarmda meydana gelen tahribatların ve kültür varlıklarının zarar görmelerinin önlenmesi gerekmektedir. Her geçen yıl erozyon nedeni ile kilise, şapel, manastır ve çeşitli kaya mekanlarının üzerini örten tüf kayaların kalınlığı incelmekte, tüf kayaların kalınlığının incelmesi ve meydana gelen yapısal bozulmalar sonucunda yarık ve çatlaklar oluşmakta, yarık çatlaklardan kiliselere kar ve yağmur suları sızarak duvar resimlerini tahrip etmektedir. Özellikle El Nazar Kilisesi, Kılıçlar Kilisesi ile Azize Barbara ve Elmalı Kiliselerinin içinde bulunduğu peribacalarmda meydana gelen erozyon nedeni ile kaya kütlesinde yarıklar ve kopmalar neticesinde tahribatlar meydana gelmiştir.
Barbara Kilisesi’nin kubbe cidar kalınlığının incelmesi nedeni ile kaya kalınlığının artırılmasına karar verilmiş, öncelikli olarak kaya üzerine paslanmaz galvanizli kafes teli serilmiş, bunun üzerine de yöredeki taş ocaklarından çıkarılmış tüfün rengine uyumlu taşlar düzgün derzli olarak Fransa’ dan ithal edilen La Farge kireç harcı ile yüzeye yapıştırılmıştır. Taşların derzinin kapatılması ve kayanın doğal görünümünü sağlamak gayesi ile imitasyon hidrolik kireç harçlı sıva ile kaplanmıştır.
